ตุ๊กตาบ้านสิงห์ อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตุ๊กตาบ้านสิงห์ อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

เป็นของที่ระลึกที่สร้างชื่อเสียงแก่จังหวัดราชบุรีเพราะเป็นแหล่งผลิตตุ๊กตาที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยได้รับมาตรฐาน มอก.โดยเราจะสังเกตุได้ว่าถ้าพบร้านขายตุ๊กตา เปิดจำหน่ายหลายร้านละลานตาติดต่อกันตามสองข้างทางถนนเพชรเกษม ให้รู้ไว้ว่าคุณได้เข้ามาสู่ดินแดนแห่งเมืองตุ๊กตาบ้านสิงห์ อ.โพธาราม จ.ราชบุรี  ชวนให้แวะลงหาซื้อติดไม้ติดมือกันแบบเพลินๆตุ๊กตา

 บ้านสิงห์ได้รับการส่งเสริมและพัฒนาสู่แบบมาตรฐานอุตสาหกรรมของเล่น มอก. 685-2540 เข้าสู่ระบบขายในตลาดสากล เพราะฉะนั้นเมื่อคุณซื้อตุ๊กตาผ้าที่นี่ รับรองได้ว่าจะได้รับตุ๊กตาที่มีคุณภาพมาตรฐานสากลในแต่ละปีมีมูลค่าการส่งออกปีละกว่า 1,000 ล้านบาท มีการจ้างงานกว่า 2,000 คน ผู้ผลิตประมาณ 70กว่าราย และที่นี่เป็นแหล่งขายส่งตุ๊กตาผ้าที่ใหญ่ที่สุดและมีชื่อเสียงที่สุดใน ประเทศไทย 

ด้วยเหตุผลที่มีคุณภาพ ฝีมือประณีต มีรูปแบบของตุ๊กตาหลากหลายมากมาย และราคาไม่แพง ที่มาของ: ตุ๊กตาผ้าบ้านสิงห์ (ที่มา : www.paktho.ac.th) นับย้อนไปเมื่อสักสิบกว่าปีก่อน ผู้คนชาวตำบลบ้านสิงห์ในท้องที่อำเภอโพธารามของจังหวัดราชบุรี ก็มีชีวิตความเป็นอยู่และอาชีพเฉกเช่นชาวนาชาวไร่หรือชาวสวนที่เป็นชาวชนบท ส่วนใหญ่ของประเทศไทย ซึ่งส่วนมากมักมีวิถีชีวิตในรอบปีหมุนเวียนตายตัวอยู่กับท้องนาท้องไร่หรือ เทือกสวนตามแบบแผนชีวิตที่สืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ คงมีเพียงไม่กี่คนที่มีวิถีชีวิตและอาชีพที่แตกต่างออกไปจากเหล่าญาติวงศ์ ของตนเอง อันในจำนวนผู้คนไม่กี่คนนี้ ก็มี แม่ขวัญ ขุณณรงค์ และนายพิเชียร – นางแก้ว เชฏฐะ สองสามีภรรยาผู้ซึ่งถือกันได้ว่าเป็นผู้ให้กำเนิดแห่งหัตถอุตสาหกรรมตุ๊กตาผ้าบ้านสิงห์ที่มีชื่อเสียงขจรไกลไปทั่วจนปัจจุบันรวมอยู่ด้วย โดยแม่ขวัญซึ่งเป็นเจ้าของร้านแม่ขวัญ (กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรกำแพงพัฒนา) ในปัจจุบัน แต่เดิมมีอาชีพหาบตุ๊กตาผ้าที่รับจากที่อื่นมาอีกทีขายตระเวนไปทั่ว ซึ่งตุ๊กตาผ้าเหล่านี้มีทั้งตุ๊กตาผ้าพวกผ้าสำลีและผ้าพิมพ์ลายยัดนุ่นเป็นรูปสัตว์และหมอนหลากหลายรูปแบบ ต่อมาจึงได้ริเริ่มลองประดิษฐ์ตุ๊กตาผ้าขึ้นเองโดยนำมาตัดเย็บเป็นรูปสัตว์ ต่าง ๆ แล้วเอาเศษฟองน้ำที่ทิ้งจากโรงงานในกรุงเทพฯและชานเมืองยัดใส่ไว้ข้างใน ในขณะที่นายพิเชียรกับนางแก้วผู้เป็นภรรยา ผู้เป็นเจ้าของศูนย์หัตถกรรมท้อง ถิ่นพิเชียรแก้วในปัจจุบันเดิมก็เคยประกอบอาชีพมาหลายอย่างทั้งเลี้ยงสุกร ทำขนม จำหน่ายแก๊ส และเครื่องใช้ไฟฟ้า และทำไร่ เพื่อเป็นอาชีพเสริมจากการรับราชการครูที่รายได้ไม่เพียงพอกับการใช้จ่ายใครอบครัวนักก็ได้เริ่มทำตุ๊กตาผ้าขึ้นเองบ้างโดยได้แบบอย่างมาจากตุ๊กตาผ้ายัดนุ่นรูปสัตว์เช่นที่แม่ขวัญเคยหาบขายโดยไปหาซื้อผ้าขนสัตว์ที่ใช้สำหรับปูหน้ารถยนต์มาลองทำเป็นตุ๊กตารูปสัตว์เมื่อมีการนำออกขายก็ปรากฏว่าตุ๊กตาผ้าทั้งของแม่ขวัญและของครอบครัวเชฏฐะ ขายดีมากทำให้ต่อมาทั้งสองมีกำลังใจที่จะพัฒนาลักษณะ และรูปแบบของตุ๊กตาผ้าให้หลากหลายขึ้นไปจากเดิมมากมายหลายชนิด จากเดิมที่เคยนำเอาตุ๊กตาต้นแบบมาแกะออกแล้วตัดตามรอยแบบเดิมเพื่อทำเป็นรูปสัตว์เพียงไม่กี่ชนิดและรูปแบบก็กลายไปเป็นการสร้างสรรค์รูปแบบขึ้นเองโดยไม่ต้องลอกเลียนแบบจากตุ๊กตาผ้าอื่น และจากผ้าที่แต่เดิมเป็นเพียงผ้าสำลีหรือผ้าพิมพ์ลายก็กลายเป็นผ้าร่ม ผ้าโท เร ผ้าขนสัตว์ และผ้าอื่นๆ รวมทั้งจากนุ่นที่ยัดไส้ไว้ข้างใน

ก็กลายเป็นวัสดุจำพวกใยสังเคราะห์ (โพลีเอส เตอร์) ไปในที่สุดตลอดจนจากเดิมที่มีรูปแบบของตุ๊กตาที่เป็นรูปสัตว์และหมอนเพียงไม่กี่รูปแบบ ก็กลายเป็นตุ๊กตาที่มีรูปแบบหลากหลายไม่ว่าจะเป็นรูปสัตว์และหมอนรูปแบบ เดิมรูปตัวการ์ตูนยอดนิยมจากโทรทัศน์ที่นอน และของใช้ประดับประเภทกระจุกกระจิกที่มีมากมายหลายรูปแบบและมีสีสันทันสมัยรวมไปถึงการจำหน่ายที่กว้างไกลไปจากเดิมที่เคยจำหน่ายเฉพาะในท้องถิ่นเท่านั้นก็กลายเป็นมีการส่งไปจำหน่ายทั้งภูมิภาคอื่นของประเทศไทยและจำหน่ายยังต่าง ประเทศด้วยทั้งนี้ในปัจจุบันร้านตุ๊กตาผ้าทั้งสองร้านนอกจากจะเป็นศูนย์ผลิตและจำหน่ายเองแล้วยังได้เป็นศูนย์จำหน่ายวัสดุอุปกรณ์ในการทำตุ๊กตาให้ชาวบ้านตำบลบ้านสิงห์นำ ไปทำเองที่บ้าน เพื่อนำมาส่งขายที่ร้านหรือเปิดร้านขายเองส่งผลทำให้ทุกวันนี้มีร้านจำหน่ายตุ๊กตาผ้าบ้านสิงห์อยู่ริมสองฟากฝั่งถนนเพชรเกษมจนแลดูละลานตาไปหมดเมื่อเดินทางผ่านไปมาบริเวณนั้นและที่สำคัญตุ๊กตาผ้าเหล่านี้สามารถนำรายได้เข้าสู่ตัวจังหวัดราชบุรีกว่า ๕๐๐ ล้านบาทในแต่ละปี จึงนับเป็นศิลปหัตถกรรมที่สมควรได้รับการสนับสนุนส่งเสริมและอนุรักษ์ให้คง อยู่คู่เมืองราชบุรีอีกประเภทหนึ่ง

ผู้ผลิต จำหน่าย ตุ๊กตาผ้า ปลีก-ส่ง ใน อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

• ร้านสุนทรี (สุนทรีแลนด์แดนตุ๊กตา) โทร. 082-024-2888,082-0217888, Website : www.suntreetoy.com

• ร้านอุษาตุ๊กตา โทร. 089 919 262, Website :   www.usatukta.com

• ร้านโอปอ กลุ่มหัตถกรรมตุ๊กตาราชบุรี โทร. 032-744234 , 032-357073  แฟกซ์ 032-357074, Website : www.oportoy.com

• ร้านตุ๊กตานกนุ้ย โทร. 0891581628, Website : www.noknuidoll.com